کربوفوران (Carbofuran) یکی از سموم شناختهشده در گروه کارباماتها است که در گذشته بهطور گسترده در کشاورزی برای کنترل آفات مورد استفاده قرار میگرفت.
این ماده به دلیل اثرگذاری بالا بر سیستم عصبی حشرات، بهعنوان یک آفتکش قوی شناخته میشود؛ با این حال، سمیت بالای آن برای انسان، حیوانات و محیطزیست باعث شده است که مصرف آن در بسیاری از کشورها با محدودیتهای شدید یا ممنوعیت کامل همراه شود.
شناخت علمی کربوفوران، ویژگیها، کاربردها و خطرات آن برای فعالان حوزه کشاورزی و مواد شیمیایی اهمیت بالایی دارد.
کربوفوران چیست؟
کربوفوران یک ترکیب شیمیایی از خانواده کارباماتها با فرمول مولکولی C₁₂H₁₅NO₃ است. این ماده بهصورت جامد کریستالی سفید یا خاکستریرنگ دیده میشود و بوی خفیفی دارد. کربوفوران عمدتاً بهعنوان حشرهکش، نماتدکش و کنهکش شناخته میشود و از طریق تماس، گوارش و سیستمیک بر آفات اثر میگذارد.
مکانیسم اثر کربوفوران بر پایه مهار آنزیم استیلکولیناستراز است که منجر به اختلال در انتقال پیامهای عصبی و در نهایت مرگ آفت میشود. همین مکانیسم، دلیل اصلی سمیت بالای این ماده برای موجودات غیرهدف نیز به شمار میرود.
