کلرید آهن (کلروفریک) ،خصوصیات و کاربردهای آن

کلرید آهن چیست؟

کلرید آهن یا کلروفریک Iron(III) chloride ، یکی از ترکیبات مهم معدنی در صنعت و شیمی تجزیه است که نقش حیاتی در بسیاری از فرآیندهای صنعتی ایفا می‌کند. 
این ماده به‌صورت جامد بلوری با رنگ‌های مختلف (بسته به نوع آن) یافت می‌شود و از واکنش بین آهن و کلر حاصل می‌شود. کلرید آهن در دو شکل اصلی، یعنی کلرید آهن دو ظرفیتی (FeCl2) و کلرید آهن سه ظرفیتی (FeCl3) وجود دارد که هرکدام ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند. 
در ادامه به بررسی جزئی‌تر خصوصیات کلرید آهن، انواع، روش تهیه، کاربردها و خطرات آن می‌پردازیم.

خصوصیات کلرید آهن

کلرید آهن به دو شکل رایج یافت می‌شود: کلرید آهن (II) و کلرید آهن (III). کلرید آهن (II) به رنگ سبز مایل به زرد و کلرید آهن (III) به رنگ قهوه‌ای یا نارنجی است. 
این ماده در آب محلول است و محلول آن خاصیت اسیدی دارد.
کلرید آهن به‌عنوان یک اکسیدکننده قوی عمل می‌کند و در بسیاری از واکنش‌های شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد.

خصوصیات کلرید آهن (III)

فرمول مولکولی : FeCl3
جرم مولی : 162.2 g/mol (anhydrous)
270.3 g/mol (hexahydrate)
شکل ظاهری : green-black by reflected light; purple-red by transmitted light
hexahydrate: yellow solid
aq. solutions: brown
بوی : slight هیدروکلریک اسید
چگالی : 2.898 g/cm3 (anhydrous)
1.82 g/cm3 (hexahydrate)
دمای ذوب : 306 °C (anhydrous)
37 °C (hexahydrate)
دمای جوش : 315 °C (anhydrous, decomp)
280 °C (hexahydrate, decomp)
انحلال‌پذیری در آب : 74.4 g/100 mL (0 °C) [۱]
92 g/100 mL (hexahydrate 20 °C)
گرانروی  : 40% solution: 12 cپواز

مراحل تهیه کلرید آهن

مراحل تهیه کلرید آهن بسته به نوع آن (کلرید آهن II یا III) متفاوت است:

1. تولید کلرید آهن (III) – FeCl3

      - استفاده از آهن فلزی یا اکسید آهن (Fe2O3)
      - واکنش با گاز کلر در دمای بالا
      - انجام فرآیند در محیط خشک و کنترل شده برای دستیابی به خلوص بالا

2. تولید کلرید آهن (II) – FeCl2

      - استفاده از آهن فلزی
      - واکنش با اسید هیدروکلریک (HCl)
      - انجام واکنش در محیط بدون حضور اکسیژن برای جلوگیری از اکسید شدن به FeCl3
   آشنایی با مراحل تهیه کلرید آهن نه تنها برای تولید صنعتی بلکه در آزمایشگاه‌های شیمی نیز کاربرد دارد.

کاربرد کلرید آهن

کلرید آهن در صنایع گوناگون کاربرد دارد. در صنعت تصفیه آب و فاضلاب، از کلرید آهن (III) به‌عنوان منعقدکننده برای حذف ناخالصی‌ها استفاده می‌شود.
 در صنایع الکترونیک، این ترکیب برای اچ‌کردن مدارهای چاپی کاربرد دارد. 
همچنین در سنتز مواد آلی و به‌عنوان کاتالیزور در برخی واکنش‌ها از کلرید آهن بهره‌برداری می‌شود.
 در تولید رنگ‌، جوهر و حتی در صنایع دارویی نیز این ماده نقش دارد. 
آشنایی با کاربرد کلرید آهن در صنایع مختلف به استفاده بهینه از این ترکیب ارزشمند کمک شایانی می‌کند.

انواع کلرید آهن

کلرید آهن به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود:

1. کلرید آهن (II) – FeCl2  

 این نوع از کلرید آهن به رنگ سبز کم‌رنگ است و خاصیت احیاکنندگی دارد. معمولاً در شرایط احیایی و محیط‌های کم‌اکسیژن پایدارتر است و در سنتزهای شیمیایی خاص کاربرد دارد.

2. کلرید آهن (III) – FeCl3 

 به رنگ قهوه‌ای یا نارنجی تیره دیده می‌شود و خاصیت اکسیدکنندگی بالایی دارد. این نوع در فرآیندهای صنعتی مانند تصفیه آب و ساخت مواد شیمیایی به‌کار می‌رود.
هر یک از انواع کلرید آهن در شرایط خاصی از نظر دما، رطوبت و pH پایدار هستند و انتخاب نوع مناسب برای کاربرد مورد نظر از اهمیت بالایی برخوردار است. شناخت انواع کلرید آهن باعث بهینه‌سازی مصرف در صنایع مختلف می‌شود.

خطرات کلرید آهن

گرچه کلرید آهن ترکیبی پرکاربرد است، اما استفاده از آن بدون رعایت نکات ایمنی می‌تواند خطرناک باشد. این ماده خاصیت خورندگی دارد و تماس آن با پوست یا چشم می‌تواند موجب آسیب شود.
 استنشاق بخارات آن در محیط‌های بسته نیز ممکن است باعث تحریک سیستم تنفسی گردد. در صورت بلع نیز علائم گوارشی نظیر تهوع، درد شکمی و استفراغ مشاهده می‌شود. 
به همین دلیل لازم است در هنگام کار با کلرید آهن از تجهیزات ایمنی مانند دستکش، عینک و ماسک استفاده شود. آگاهی از خطرات کلرید آهن برای جلوگیری از حوادث شیمیایی ضروری است.

کلرید آهن به عنوان یکی از ترکیبات مهم و پرکاربرد در صنایع مختلف از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. از شناخت خصوصیات کلرید آهن گرفته تا مراحل تهیه آن، انواع مختلف و کاربردهای گسترده‌اش، همگی اهمیت این ترکیب را نشان می‌دهند.

همچنین، آگاهی از خطرات کلرید آهن موجب استفاده ایمن‌تر و مؤثرتر از آن در محیط‌های صنعتی و آزمایشگاهی می‌شود. با رعایت نکات ایمنی و استفاده صحیح، کلرید آهن می‌تواند به یکی از مواد کلیدی در فرآیندهای تولید و تحقیقاتی تبدیل شود.

کلرید آهن (III) مرک کد 803945

نام فارسی: کلرید آهن 3 مرک    
نام ماده:     Iron(III) chloride
کد محصول مرک:     803945     
اسم دوم:     Ferric chloride, Iron trichloride
فرمول:     Cl3Fe
C A S NUMBER :    7705-08-0
مولار:     162.20 g/mol
قابلیت محلول شدن:     920 g/l (20 °C) Hydrolysis
درجه ذوب:     306 °C (decomposition)
انبوهی:     2.9 g/cm3 (20 °C)
میزان اسیدی:     1 (200 g/l, H2O, 20 °C)

فروش کلرید آهن (III) مرک در پکیج های 500 گرمی و 1 کیلویی در مینا تجهیز آریا