پروپانول یا استون

استون چیست ؟

استون ، اولین و مهمترین عضو گروهی است که کتون نام دارند. این ماده مایعی سمی ، روان ، بی‌رنگ با بویی نسبتا خوب شبیه بوی میوه است. بدلیل قطبیت بالا ، حلال خوبی برای اکثر ترکیبات آلی بشمار می‌رود. استون ، بخوبی در آب ، اتانول و اتر حل می‌شود.

استون معمولا بعنوان حلال و پاک‌کننده لاک ناخن استفاده می‌شود. استون به اندازه کم در خون و ادرار یافت می‌شود، اما مقدار آن در موقع گرسنگی و همچنین در بیماری دیابت با کمبود شدید اکسیژن در خون و ادرار افزایش می‌یابد.

بوی میوه‌ای هوای بازدم افراد دیابتی ، ناشی از استون است که در بسیاری اوقات این بو در نفس یک فرد ، نشانه ابتلا به دیابت است.

خواص فیزیکی استون :

نام آیوپاک : 2-پروپانول

فرمول شیمیایی : CH3-CO-CH3

وزن مولکولی : 58.08

نقطه ذوب : 9,9- درجه سانتی‌گراد

نقطه جوش : 56,3 درجه سانتی‌گراد

دانسیته : 0,79 g/cm³

حالت: مایع

رنگ: بیرنگ

pH: 5-6

خطرات: بشدت آتشگیر، سوزش آور

استون بطور طبیعی در گیاهان ، درختان ، گازهای آتشفشانی و از تجزیه چربی‌های بدن تولید می‌شود. (در متابولیسم ناقص چربی‌ها مقدار زیادی از سه ترکیب استو استیک اسید و بتاهیدروکسی بوتریک و استون در خون و ادرار دیده می‌شود که نشانه ابتلا به دیابت است.)

استون در دود حاصل از اگزوز خودروها و دود سیگار وجود دارد. فرایندهای صنعتی در مقایسه با فرایندهای طبیعی ، استون بیشتری را وارد محیط زیست می‌کنند.

استون در میان محصولات تولید شده از تخمیر چوب و گلوکز یافت می‌شود و مقادیری از آن ، در الکل چوب خام ( تقطیر نشده ) وجود دارد که بعد از تقطیر الکل چوب (متانول) ، مقادیر زیادی استون از باقیمانده تبخیر بازیافت می‌شود.

استون دراثر واکنش با فنیل هیدرازین ، تولید هیدرازون می‌کند. با هیدروکسیل آمین وارد واکنش شده ، ترکیبی به نام اکسیم تولید می‌کند. در اثر احیا به ایزوپروپیل الکل تبدیل می‌شود. در اثر اکسیداسیون با اسیدکرومیک ، دی‌اکسید کربن و اسید استیک آزاد می‌کند.

در اثر واکنش با آمونیاک ، دی و تری استون آمین تولید می‌کند. بطور مستقیم با اسید هیدروسیانیک ترکیب شده ، نیتریل ایجاد می‌کند.

استون در اثر واکنش با واکنشگرهای مختلف مانند آهک ، پتاس ، اسید کلریدریک محصولاتی با چگالی بالا مانند C6H10O و C9H12 ایجاد می‌کند.

در اثر واکنش با H2SO4 ، فریتیلن C9H12 ( تری متیل بنزن متقارن ) تولید می‌کند. در اثر واکنش با ید در حضور باز ، محصول یدوفرم تولید می‌کند.

استون بعنوان حلال بسیاری از ترکیبات آلی استفاده می‌شود. در تولید پلاستیک ، الیاف مصنوعی ، دارو و سایر ترکیبات شیمیایی کاربرد دارد. همچنین در تولید صنعتی رنگهای ایندیگو هم مصرف می‌شود.

نکات ایمنی

استون مایعی سمی است. نوشیدن حجم بالایی از آن ، سبب بیهوشی و آسیب به مخاط دهانی می‌شود. در اثر تماس با پوست باعث سوزش ، تحریک پوست و صدمه زدن به آن می‌شود.

بررسیهای انجام شده روی حیوانات آزمایشگاهی نشان می‌دهد که تنفس استون و قرار گرفتن در معرض آن بمدت طولانی ، باعث آسیبهای کلیوی ، کبدی و صدمه به دستگاه عصبی ، نقصهای مادرزادی و پائین آمدن قدرت باروری در جنس نر می‌شود.

برگرفته از انجمن علمی نخبه های ایران: http://www.iranianelite.com/thread5968-3.html

Copyright © www.iranianelite.com

استون مرک کد 100014

نام ماه  : Acetone

cas نامبر: 67-64-1

فرمول خطی: C₃H₆O

سی ای اس:1-64-67
Acetone for analysis EMSURE® ACS,ISO,Reag. Ph Eur

Catalogue Number:100014

CAS Number:67-64-1

استون مرک کد 100013

مختصر: Acetone

کد محصول مرک: 100013

درصد خلوص:      Ph Eur,BP,JPE,NF

فرمول:   C3H6O

C A S NUMBER :           67-64-1

مولار:    58.08 g/mol

قابلیت محلول شدن:             (20 °C) soluble

نقطه جوش:          56.2 °C (1013 hPa)

درجه ذوب:          -95.4 °C

انبوهی:   0.79 g/cm3 (20 °C)

میزان اسیدی:        5 - 6 (395 g/l, H2O, 20 °C)

نقطه اشتعال:        -18 °